چک برگشتی

روش‌های اقدام برای چک برگشتی

چک برگشتی

چک یکی از اسناد قانونی است که بسیاری از افراد آن را به اسنادی نظیر سفته ترجیح می‌دهند. علت محبوبیت نسبی چک این است که از طریق سه مرجع قانونی قابل پیگیری است. پیگیری چک برگشتی از سه طریق قضایی، کیفری، و ثبت امکانپذیر است. بر همین اساس سه روش اقدام برای چک برگشتی وجود دارد که در ادامه‌ی این مطلب به توضیح هر یک و بیان قواعد حاکم در هر روش خواهیم پرداخت:

اقدام برای چک برگشتی از طریق کیفری

این روش همان راهی است که برای وصول مبلغ چک به ذهن اکثر افراد می‌رسد. هرچند می‌توان گفت سریع‌ترین روش برای وصول مبلغ چک برگشتی همین روش است اما باید توجه داشته باشید که برای هر نوع چکی نمی‌توانید از این طریق اقدام کنید. در این روش شاکی می‌تواند از طریق مراجعه به مراجع کیفری حکم جلب صادرکننده چک را بگیرد. یکی دیگر از مزایای اقدام کیفری برای چک برگشتی، هزینه کمتر دادرسی در این روش است. اما یکی از عیب‌های اصلی این روش این است که برای هرچکی نمی‌توان از طریق کیفری اقدام کرد.

توجه داشته باشید که برای اقدام از از طریق مراجع کیفری نیاز به گواهی عدم پرداخت چک خواهید داشت که لازم است حداکثر شش ماه پس از تاریخ سررسید چک با مراجعه به بانک تهیه شود. بنابراین اقدام از طریق کیفری باید ظرف شش ماه پس از تاریخ سررسید چک انجام شود. اگر تصمیم شما اقدام از طریق کیفری است، می‌توانید پس از برگشت زدن چک در بانک، با در دست داشتن گواهی عدم پرداخت، به دادسرای صالح مراجعه کرده و شکایت خود را با تنظیم شکواییه طرح کنید.

چک برگشتی

طرح دعوی برای چک برگشتی از طریق حقوقی

اگرقصد پیگیری چک برگشتی از طریق حقوقی را دارید، لازم است بدانید که باید در کدام دادگاه اقامه‌ی دعوی کنید. دادگاهی که می‌توانید به آن مراجعه کنید بر اساس محل سکونت فرد صادرکننده‌ چک بلامحل و یا  محل سکونت شاکی تعیین خواهد شد. در گذشته قانون سه حالت را مد نظر قرار داده بود که البته تا به امروز هم معتبر است:

  1. اگر صادرکننده‌ی چک در ایران اقامتگاه دائم داشته باشد؛

 در این صورت شما برای طرح دعوی با به دادگاه حوزه‌ی قضایی اقامتگاه دائم خوانده مراجعه کنید.

  1. اگر صادرکننده‌ی چک در ایران اقامتگاه موقت یا اموال غیرمنقول داشته باشد؛

در این حالت اگر خوانده در ایران اقامتگاه موقت داشته باشد، می‌توانید به دادگاه واقع در حوزه‌ی قضایی اقامتگاه موقت وی مراجعه کنید و اگر اقامتگاه موقت ندارد اما مال غیرمنقاول در ایران دارد، باید به دادگاه مربوطه در حوزه‌ی آن مال مراجعه کنید.

  1. اگر صادرکننده‌ی چک در ایران هیچگونه اقامتگاه یا مال غیرمنقول نداشته باشد:

در صورتیکه فرد صادرکننده‌ی چک برگشتی در ایران نه اقامتگاه داشته باشد و نه اموال غیرمنقول، بری طرح دعوی چک برگشتی می توانید به دادگاه حوزه‌ی قضایی محل سکونت خود (شاکی) مراجعه کنید.

نکته‌ مهم :

امروزه از آنجا که پرونده‌های چک برگشتی زیاد شده و برای حمایت بیشتر از شاکی، علاوه بر موارد مذکور در بالا دادگاه محل بانکی که گواهی عدم پرداخت صادر کرده و همچنین دادگاهی که چک در حوزه آن تسلیم دارنده شده است نیز صلاحیت طرح دعوی برای چک برگشتی را دارند.

باید ابتدا یک طرح دادخواستی شامل مطالبه تمامی خسارات تهیه و از طریق مراجعه به دفاتر خدمات قضایی ثبت شود. مرجع صالح رسیدگی به شکایت به مبلغ چک نیز بستگی دارد. در حال حاضر برای چک‌های کمتر از بیست میلیون تومان، شورای حل اختلاف و برای مباغ بالاتر، دادگاه بدوی حقوقی صلاحیت دارند. پس از انجام این مراحل خواهان باید در جلسات دادگاه حضور پیدا کرده و اصل چک به همراه گواهی عدم پرداخت چک (این گواهی باید از بانک محال‌علیه تقاضا شود) را نیز ارائه کند. پس از اینکه دادگاه رای را صادر کند، اگر باز هم خسارات توسط محکوم جبران نشود، می‌توان او را جلب کرد.

چک برگشتی

اقدام برای چک برگشتی از طریق اجرای ثبت

روش سومی که برای وصول مطالبات و خسارات خود در مورد صدور چک برگشتی دارید، اجرا از طریق ثبت است. خوبی این روش این است که از طریق آن می‌توان به سریع‌ترین حالت ممکن فرد صادرکننده‌ی چک را ممنوع‌الخروج کرد.

در این روش پس از مراجعه به بانک و تقاضا و دریافت گواهی عدم پرداخت چک، کپی این گواهی باید در یک دفتر اسناد رسمی برابر اصل شود. پس از انجام این مراحل می‌توانید با مراجعه به اداره اجرای ثبت محل بانک طرف حساب صادرکننده‌ی چک، فرم درخواست اجرای چک را پر کرده و در آنجا تشکیل پرونده دهید. یکی دیگر از مزایای روش اقدام برای چک برگشتی از طریق اجرای ثبت، سریع‌تر بودن فرآیند اجرایی آن نسبت به اقدام از طریق حقوقی است.

اگر به دنبال راهی هستید که اهرم فشار قوی‌تری برای صادرکننده‌ی چک باشد، اقدام کیفری علاوه بر سریع‌تر و کم‌هزینه‌تر بودن این ویژگی‌ را دارد اما اگر چک شما از نوعی است که نمی‌توانید از این طریق اقدام کنید یا مهلت مقرر شش‌ماهه برای اقدام کیفری گذشته است، روش حقوقی و اجرای ثبت پیش روی شما خواهد بود. پیشنهاد می‌شود اگر احتمال فروش اموال از سوی صادرکننده‌ی چک بلامحل و یا خروج وی از کشور را می‌دهید از طریق اجرای ثبت اقدام کنید و اگر قصد توقیف اموال فرد و وصول مطالبات خود از این اموال را دارید، از طریق حقوقی پیگیر باشید.